TANYERİ HİKÂYESİ

Güneşin doğduğu yer.

Bu site — ve kartvizitimizin üstündeki sahne — tek bir hikâye anlatır. Aşağı kaydırın; güneş sizinle doğsun.

  1. 01 · BATI

    Harflerle yazılan sayılar

    Batıda MMXXVI ufka iner: 2026'nın Roma rakamlarıyla yazımı. Roma rakamları ondalık basamak değerine dayanmaz; yine de insanlar hesap yapar, çarpar ve bölerdi. Sahnemizde batan harfler, sayıların yazımındaki dönüşümü temsil eder.

  2. 02 · DOĞU

    Bir güneş gibi: sıfır

    Doğuda sıfır biçiminde bir güneş yükselir. Sıfırın sayı olarak ele alınışı ve ondalık basamaklı sistem Hindistan'da gelişti. İslam dünyasının âlimleri bu birikimi işledi, geliştirdi ve başka coğrafyalara taşıdı. Işık halkamız, bilginin bu ortak yolculuğunu simgeler.

  3. 03 · İLİM

    Bilgiyi büyüten halkalar

    İbn el-Heysem, optikte deney ve matematiği bir araya getirdi. Harezmî'nin cebir çalışmaları kalıcı iz bıraktı; algoritma sözcüğü onun adından gelir. Battânî, Cezerî, Yusuf Has Hacib ve Ali Kuşçu da bu zengin mirasın farklı halkalarıdır. Bilim, çağlar ve medeniyetler arasında biriken ortak emektir.

    Algoritma sözcüğünde bir âlimin adı, bugünün bilgisinde birçok medeniyetin emeği var.
  4. 04 · YÜKSELİŞ

    Aynı yıl, üç yazım

    Güneşin içinden ٢٠٢٦ yükselir; zirvede 2026'ya dönüşür. Doğu Arap rakamları ile bugün yaygın kullanılan Batı Arap rakamları, Hint-Arap sayı geleneğinin farklı biçimleridir. MMXXVI, ٢٠٢٦ ve 2026: aynı yılın üç yazımı, ŞafakAI'nin kuruluş yılı.

  5. 05 · DİJİTAL

    0 ve 1'in çağı

    Dijital sistemler bilgiyi sıfır ve birlerle temsil eder. Bu, yüzyıllar boyunca gelişen matematik ve teknolojinin bir sonucudur. Sahnemizdeki sıfır-güneş, geçmişin bilgi birikimiyle bugünün yapay zekâ çalışmaları arasında kurduğumuz bağı anlatır.

İlim silsilesi — güneşi taşıyanlar

Deney, hesap, mantık, gözlem, makine ve yolculuk: bu âlimler, birçok kültürün katkısıyla büyüyen bilim mirasının önemli isimleridir. Onları bugünkü teknolojilerin tek kurucuları olarak değil, bize ilham veren bir bilgi geleneğinin temsilcileri olarak anıyoruz.

8. YY · KÛFE

Câbir bin Hayyân

Erken kimya geleneği

Adına atfedilen eserler, erken İslam dünyasının simya ve madde bilgisi geleneğinde önemli bir yer tutar. Bu metinler, laboratuvar işlemlerini kayda geçiren geniş bir mirasın parçasıdır.

9. YY · HAREZM–BAĞDAT

Harezmî

Algoritmanın adaşı

Cebiri sistemli biçimde ele alan eseri, matematik tarihinde güçlü bir iz bıraktı. Hint rakamlarıyla hesap üzerine çalışmaları bilginin aktarımına katkı sundu; algoritma sözcüğü onun adından gelir.

858–929 · HARRAN

Battânî

Gökyüzünün matematikçisi

Astronomik gözlemlerini trigonometrik hesaplarla birleştirdi. Güneş yılı ve gökcisimlerinin hareketleri üzerine çalışmaları, sonraki gökbilimciler için önemli bir başvuru oldu.

865–925 · REY–BAĞDAT

Ebû Bekir er-Râzî

Klinik gözlemin öncüsü

el-Hâvî'de tıp bilgisini ve klinik gözlemleri bir araya getirdi. Hastaları dikkatle gözleme ve vaka bilgisini kaydetme geleneğinin önemli temsilcilerindendir.

872–950 · FÂRÂB–BAĞDAT

Fârâbî

Muallim-i Sânî — mantığın mimarı

Mantık, felsefe ve ilimlerin tasnifi üzerine yazdı. Düşünceyi düzenleme ve bilgi alanları arasındaki ilişkileri araştırma çabası, bugün de ilham veren bir mirastır.

965–1040 · BASRA–KAHİRE

İbn el-Heysem

Deneysel optiğin öncüsü

Kitâbü'l-Menâzır'da görme ve ışığı deneyler ve matematiksel açıklamalarla inceledi. Optik tarihine önemli katkılar sundu; bilimsel yöntemin uzun gelişimindeki etkili isimlerden biridir.

980–1037 · BUHARA–HEMEDAN

İbn Sînâ

Tıbbın kanunu

el-Kanun fi't-Tıb, tıp bilgisini sistemli biçimde derledi ve yüzyıllar boyunca okutuldu. Bilgiyi düzenleme ve aktarma geleneğinin etkili eserlerinden biridir.

11. YY · BALASAGUN

Yusuf Has Hacib

Bilginin devlet felsefesi

Kutadgu Bilig'de adalet, akıl, bilgi ve iyi yönetim arasındaki ilişkiyi ele aldı. Türkçe düşünce ve siyaset edebiyatının önemli eserlerinden birini bıraktı.

1058–1111 · TÛS

Gazzâlî

Metodik şüphenin öncüsü

el-Munkız'da bilgi, şüphe ve kesinlik üzerine düşündü. Neye, hangi gerekçeyle güvendiğimizi sorgulama çabası, onun mirasında bize ilham veren bir yöndür.

1136–1206 · CİZRE

Cezerî

Makinelere ruh veren

Su saatleri, otomatlar ve mekanik düzenekleri çizimler ve açıklamalarla belgeledi. Eserleri, mekanik tasarım tarihinin önemli kaynakları arasındadır.

1150–1210 · REY–HERAT

Fahreddin Râzî

Cedelin ve mantığın zirvesi

Mantık, kelâm ve felsefede farklı görüşleri ve dayanaklarını karşılaştırdı. Delilleri tartma ve itirazları ciddiyetle ele alma disipliniyle anılır.

1304–1368 · TANCA

İbn Battûta

Seyahatin kadim piri

Uzun yolculuklarını aktaran er-Rıhle, farklı coğrafyaların toplumları ve günlük hayatları için önemli bir kaynaktır. Seyahatin bilgi üretme gücünü hatırlatır.

1332–1406 · TUNUS–KAHİRE

İbn Haldun

Toplum düşüncesinin öncüsü

Mukaddime'de toplum, iktisadi hayat ve siyasi düzen arasındaki ilişkileri inceledi. Tarihe eleştirel yaklaşımı, toplum düşüncesinin gelişiminde önemli bir yer tutar.

15. YY · SEMERKANT–İSTANBUL

Ali Kuşçu

İstanbul'un gök bilgini

Semerkant'ın astronomi ve matematik birikimini İstanbul'a taşıyan önemli isimlerdendir. Eserleri ve dersleriyle bu şehirdeki ilim hayatına katkıda bulundu.

16. YY · GELİBOLU

Pîrî Reis

Haritanın kaptanı

1513 dünya haritası ve Kitâb-ı Bahriye, denizcilik bilgisini farklı kaynaklar ve gözlemlerle bir araya getirir. Osmanlı haritacılık mirasının önemli eserleridir.

Bilgi; çeviri, gözlem, eleştiri ve yeni buluşlarla kuşaktan kuşağa taşındı. İslam dünyasının bu mirasa katkısını saygıyla anıyor, ŞafakAI'nin yönünü aynı öğrenme ve üretme arzusunda buluyoruz.

Yılını üç yazımla gör

Bir yıl girin; üç sayı yazımını karşılaştırın. Bu gösterimde Roma rakamları için 1–3999 aralığındaki standart yazım kullanılır.

Sonuçlar güncellendi.

Roma (harf-sayı)MMXXVI
Maşrik rakamları٢٠٢٦
Bugünün yazımı2026

İpucu: 3999'dan büyük bir yıl girerek bu gösterimin sınırını inceleyin.

Biz de kuruluş yılımızı bu hikâyenin içine yazdık.

Her işletmeye yeni bir şafak.